Telefon za kierownicą: mandat 500 zł, 12 punktów i co wolno w 2026 r.

Mandat za telefon za kierownicą wynosi 500 zł, do tego 12 punktów karnych (od 3 czerwca 2026). Zakaz z art. 45 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym dotyczy korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Zestaw głośnomówiący i telefon w uchwycie są dozwolone.

Co dokładnie zakazuje przepis o telefonie za kierownicą

Zakaz jest w art. 45 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Kierującemu pojazdem zabrania się korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Kluczowe są dwa elementy: "podczas jazdy" i "w ręku".

Przepis nie mówi o rozmowie. Mówi o korzystaniu z telefonu, który trzymasz w dłoni. Ustawa nie wymienia marki ani rodzaju urządzenia: liczy się to, czy słuchawka albo mikrofon wymagają trzymania w ręku. O innych czynnościach z telefonem w dłoni (wiadomości, mapa, muzyka) przepis nie mówi wprost; jak je zakwalifikować, ocenia policjant, a w razie sporu sąd.

Zakaz dotyczy kierującego każdym pojazdem. Nie tylko samochodem, ale też rowerem i hulajnogą elektryczną. O tym ostatnim katalog pyta wprost, wracamy do tego niżej.

Ile wynosi mandat za telefon za kierownicą i ile punktów dostaniesz

Taryfikator (rozporządzenie z 30 grudnia 2021 r., poz. 67) przewiduje mandat 500 zł. Rozporządzenie o ewidencji kierujących naruszających przepisy, obowiązujące od 3 czerwca 2026, przypisuje temu naruszeniu 12 punktów karnych (kod H 09). Stan na wrzesień 2026.

Druga pozycja to osobne wykroczenie. Jeśli z telefonem w ręku zjedziesz z pasa, wymusisz pierwszeństwo albo doprowadzisz do sytuacji, w której ktoś musiał gwałtownie hamować, policjant kwalifikuje to jako spowodowanie zagrożenia. Wtedy do mandatu za telefon dochodzi 1000 zł.

Punkty kasują się po roku od opłacenia mandatu, a dane o naruszeniu są przechowywane 5 lat. Stan konta sprawdzisz w mObywatelu (profil zaufany) albo na komisariacie, ustnie bezpłatnie. Pełny opis limitów i kasowania punktów jest w artykule o punktach karnych i utracie prawa jazdy.

Co wolno: zestaw głośnomówiący, uchwyt, słuchawki

Ustawa nie zakazuje zestawu głośnomówiącego, uchwytu na telefon ani słuchawek jako takich. Zakaz odnosi się do telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Jeśli więc telefon leży w uchwycie, a rozmawiasz przez zestaw głośnomówiący auta albo słuchawkę bezprzewodową, nie trzymasz niczego w dłoni i nie łamiesz art. 45 ust. 2 pkt 1.

Granica przebiega w dłoni, nie w technologii. Telefon w uchwycie, na którym tylko patrzysz na mapę, nie wymaga trzymania w ręku. Ten sam telefon wyjęty z uchwytu to już urządzenie trzymane w dłoni.

Zakaz dotyczy jazdy. Tego, jak traktować telefon w ręku podczas zatrzymania w korku albo na czerwonym świetle, tu nie rozstrzygamy. Najbezpieczniej odłożyć telefon, zanim ruszysz, i nie brać go do ręki, dopóki nie zaparkujesz.

Pułapka z katalogu pytań: tryb głośnomówiący w ręku

Katalog pytań egzaminacyjnych ma dokładnie na ten temat pytanie 6390 o rozmowę przez telefon trzymany w ręku. Pyta, czy naruszasz przepisy, jeżeli kierując pojazdem rozmawiasz przez telefon, trzymając go w ręku. Odpowiedzi:

• A: nie, pod warunkiem panowania nad pojazdem;
• B: nie, pod warunkiem, że telefon trzymasz oddalony od ucha z włączonym trybem głośnomówiącym;
• C: tak, nawet wtedy, gdy telefon trzymasz oddalony od ucha z włączonym trybem głośnomówiącym.

Poprawna jest odpowiedź C. Odpowiedź B wygląda rozsądnie i wielu zdających ją zaznacza, bo "przecież nie mam telefonu przy uchu". Przepis nie pyta jednak, gdzie jest telefon względem ucha, tylko czy trzymasz go w ręku. Tryb głośnomówiący włączony w telefonie trzymanym w dłoni niczego nie zmienia.

To pytanie specjalistyczne, z trzema odpowiedziami do wyboru. Na egzaminie możesz stracić maksymalnie 6 punktów z 74, więc jedna taka pomyłka zjada sporą część zapasu.

Rower i hulajnoga elektryczna: ten sam zakaz

Art. 45 ust. 2 pkt 1 odnosi się do kierującego pojazdem, a rower i hulajnoga elektryczna to pojazdy. Katalog sprawdza to w pytaniu 13535: czy podczas kierowania hulajnogą elektryczną wolno korzystać z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku. Odpowiedź: NIE.

Dla nastolatka, który zdaje na kategorię B, a na co dzień jeździ hulajnogą, to ważna informacja. Ten sam przepis, który za rok zastosuje się do niego jako kierowcy samochodu, obowiązuje go już dziś na hulajnodze.

Pieszy z telefonem na przejściu

Zakaz ma też drugą stronę. Art. 14 pkt 8 Prawa o ruchu drogowym zabrania pieszemu korzystania z telefonu w sposób ograniczający obserwację sytuacji na drodze podczas wchodzenia na jezdnię i przechodzenia przez nią. Za to wykroczenie taryfikator przewiduje mandat dla pieszego (pozycja z art. 97 Kodeksu wykroczeń).

Dla kierowcy ma to znaczenie praktyczne. Pieszy wpatrzony w ekran wchodzi na pasy, nie patrząc na drogę, a ty i tak masz obowiązek zmniejszyć prędkość i ustąpić mu pierwszeństwa. Kto komu ustępuje przy przejściu i ile kosztuje błąd, opisujemy w artykule o pierwszeństwie pieszych na przejściu.

Młody kierowca: 12 punktów z 20 i okres próbny

W pierwszym roku od wydania pierwszego prawa jazdy limit punktów wynosi 20, a nie 24. Jeden mandat za telefon to 12 punktów, czyli ponad połowa tego limitu. Dołóż do tego mandat za przekroczenie prędkości o 21-25 km/h (5 punktów) i masz 17 punktów. Kolejne przekroczenie o 16-20 km/h (3 punkty) daje równo 20 i stawia cię na granicy limitu. Skale mandatów za prędkość znajdziesz w artykule o limitach prędkości i mandatach.

Od 4 września 2026 kierowcę z pierwszym prawem jazdy kat. B obejmuje okres próbny. Przekroczenie 12 punktów w tym okresie oznacza obowiązek ukończenia praktycznego szkolenia w ośrodku doskonalenia techniki jazdy. Mandat za telefon to dokładnie 12 punktów, więc sam ten próg nie przekracza. Wystarczy jednak jeden dodatkowy punkt, choćby za przekroczenie prędkości do 10 km/h, żeby próg został przekroczony.

Jak ogarnąć nawigację i telefon zgodnie z przepisem

To rada praktyczna, nie przepis. Wynika z jednego zdania ustawy: nie trzymaj telefonu w ręku podczas jazdy.

1. Zamontuj uchwyt w miejscu, które nie zasłania widoku, i wkładaj do niego telefon przed ruszeniem.
2. Trasę w nawigacji ustaw przed jazdą, na postoju. Zmiana celu w trakcie jazdy wymaga wzięcia telefonu do ręki albo odwrócenia uwagi od drogi.
3. Do rozmów używaj zestawu głośnomówiącego auta albo słuchawki bezprzewodowej. Odbieranie połączeń ustaw tak, żeby nie wymagało dotykania telefonu.
4. Powiadomienia wycisz na czas jazdy. Wiadomość, której nie widzisz, nie kusi.
5. Jeśli musisz coś napisać albo sprawdzić, zatrzymaj się w miejscu, gdzie postój jest dozwolony, i dopiero wtedy sięgnij po telefon.

Najprostszy test: jeśli w trakcie jazdy telefon jest w twojej dłoni, jesteś po złej stronie przepisu. Wszystko, co robisz bez dotykania go, mieści się w prawie.