Ile promili można mieć za kierownicą: limity, kary i przepadek auta

Za kierownicą można mieć mniej niż 0,2 promila alkoholu we krwi, a w okresie próbnym równo 0,0. Od 0,2 do 0,5 promila to wykroczenie: grzywna co najmniej 2500 zł i zakaz od 6 miesięcy. Powyżej 0,5 promila to przestępstwo: do 3 lat więzienia, zakaz od 3 lat, a od 1,5 promila przepadek auta.

Ile promili można mieć za kierownicą: dwa progi z ustawy

Definicje znajdziesz w art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości; stan nietrzeźwości tak samo definiuje art. 115 par. 16 Kodeksu karnego, a stan po użyciu alkoholu zna tylko ustawa o wychowaniu w trzeźwości. Liczy się stężenie alkoholu we krwi albo w wydychanym powietrzu, a każdy z dwóch progów ma dwie jednostki.

Jeden szczegół decyduje o wielu sprawach sądowych: liczy się także stężenie, do którego zawartość alkoholu "prowadzi". Jeśli wypiłeś chwilę przed jazdą i alkohol dopiero się wchłania, badanie może pokazać stan po użyciu, a stężenie wciąż rośnie w stronę progu nietrzeźwości. Prawo traktuje cię wtedy według stężenia, do którego prowadzi.

Katalog pytań sprawdza oba progi wprost: pytanie 8416 o jazdę powyżej 0,1 mg/dm3 i pytanie 8417 o jazdę powyżej 0,2 promila mają odpowiedź NIE (nie wolno), a pytanie 8419 o to, czy jazda po użyciu alkoholu jest wykroczeniem, odpowiedź TAK.

Co grozi za jazdę po użyciu alkoholu (0,2-0,5 promila)

Kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu to wykroczenie z art. 87 par. 1 Kodeksu wykroczeń. Kara: areszt albo grzywna nie niższa niż 2500 zł. Do tego sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów (par. 3), na okres od 6 miesięcy do 3 lat (art. 29 par. 1).

Mandatu za to nie dostaniesz. W taryfikatorze nie ma pozycji dla art. 87 par. 1, więc sprawa trafia do sądu. Do ewidencji trafia 15 punktów karnych (kod A 03), czyli maksimum za jedno naruszenie. Ile punktów można mieć i kiedy się kasują, opisujemy w artykule o punktach karnych i utracie prawa jazdy.

Okres zatrzymania prawa jazdy przed wyrokiem sąd zalicza na poczet zakazu (art. 29 par. 4).

Jazda w stanie nietrzeźwości: przestępstwo z art. 178a

Powyżej 0,5 promila kończy się Kodeks wykroczeń, a zaczyna Kodeks karny. Art. 178a par. 1 przewiduje za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości albo pod wpływem środka odurzającego karę pozbawienia wolności do 3 lat.

Do kary dochodzą trzy stałe elementy:

1. Zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na co najmniej 3 lata (art. 42 par. 2), maksymalnie na 15 lat (art. 43 par. 1).
2. Świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym: co najmniej 5000 zł (art. 43a par. 2), górna granica 60 000 zł (par. 1).
3. 15 punktów karnych (kod A 05).

Recydywa zaostrza wszystko. Jeśli byłeś już prawomocnie skazany za jazdę po pijanemu albo popełniłeś czyn w czasie zakazu orzeczonego za przestępstwo, wchodzi art. 178a par. 4: kara od 3 miesięcy do 5 lat, zakaz dożywotni (chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, art. 42 par. 3) i świadczenie co najmniej 10 000 zł (art. 43a par. 3).

Kwoty i widełki kar: stan na wrzesień 2026.

Kiedy sąd orzeka przepadek samochodu

Od 1,5 promila (0,75 mg/dm3) sąd orzeka przepadek pojazdu, którym jechałeś (art. 178a par. 5 i art. 44b Kodeksu karnego). To samo dotyczy każdego czynu z par. 4, czyli recydywy, niezależnie od stężenia. Poniżej 1,5 promila przepadku nie ma.

Auto nie musi być twoje, żebyś stracił jego wartość. Jeśli pojazd nie stanowi twojej wyłącznej własności, albo po zdarzeniu go sprzedałeś, darowałeś lub ukryłeś, sąd orzeka przepadek równowartości. Wartość bierze z polisy ubezpieczeniowej za dany rok, a gdy polisy nie ma, ze średniej wartości rynkowej.

Wyjątki są dwa. Pojazd służbowy prowadzony w ramach obowiązków zawodowych: zamiast przepadku nawiązka co najmniej 5000 zł (art. 44b par. 4). Oraz wyjątkowy wypadek, gdy sąd może odstąpić od przepadku (art. 178a par. 5).

Co robi policjant na drodze

Prawo jazdy tracisz na miejscu kontroli, jeszcze zanim ktokolwiek policzy dokładne promile. Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym policjant zatrzymuje dokument za pokwitowaniem już przy uzasadnionym podejrzeniu, że jesteś w stanie nietrzeźwości albo po użyciu alkoholu.

Dalsza droga zależy od wyniku: poniżej 0,5 promila sprawa wykroczeniowa w sądzie, powyżej postępowanie karne. W obu wariantach czas zatrzymania prawa jazdy zaliczasz na poczet orzeczonego zakazu (art. 29 par. 4 Kodeksu wykroczeń, art. 63 par. 4 Kodeksu karnego).

Rower, hulajnoga i holowanie pijanego kierowcy

Prawo o ruchu drogowym (art. 45 ust. 1 pkt 1) zakazuje kierowania jakimkolwiek pojazdem w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie. Pojazd inny niż mechaniczny, np. rower, na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu podlega jednak łagodniejszym sankcjom, i tu mandat już jest:

Sąd może dodatkowo orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne (art. 87 par. 4). Kwestię hulajnogi elektrycznej, która ma własny status w przepisach, opisujemy w artykule o hulajnodze elektrycznej: wieku i uprawnieniach.

Jest jeszcze punkt, o którym mało kto pamięta: art. 45 ust. 1 pkt 2 zakazuje holowania pojazdu kierowanego przez osobę nietrzeźwą lub po użyciu alkoholu. Pomysł "kolega wypił, to go odholuję do domu, a on tylko będzie trzymał kierownicę" jest wykroczeniem po obu stronach linki. Katalog pyta o to w pytaniu 11506, odpowiedź NIE.

Okres próbny: 0,0 promila od 4 września 2026

Jeśli dostałeś pierwsze prawo jazdy kat. B, obowiązuje cię dodatkowa zasada z art. 91 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami: 0,0 promila we krwi, 0,0 mg/dm3 w wydychanym powietrzu i 0,0 środka działającego podobnie do alkoholu, a naruszenie oznacza zatrzymanie prawa jazdy i cofnięcie uprawnień. Ile trwa okres próbny i co jeszcze się w nim zmienia, opisujemy w artykule o okresie próbnym młodego kierowcy.

Rano po imprezie: co mówi katalog pytań

Katalog nie podaje kalkulatorów ani tempa trzeźwienia i my też tego nie robimy, bo nie ma na to źródła w przepisach. Jest za to jasne pytanie 11510: co zrobić rano po wypiciu dużej ilości alkoholu poprzedniego wieczoru. Odpowiedź: zrezygnuj z jazdy.

To logiczne w świetle definicji: stan po użyciu zaczyna się od 0,2 promila, a próg 0,0 w okresie próbnym oznacza, że nawet śladowa ilość wyklucza jazdę. Skoro nie umiesz sam zmierzyć stężenia, jedyną bezpieczną decyzją jest zostawienie kluczyków.

Pytanie 6318 dopełnia obraz: alkohol zawęża pole widzenia. Kierowca po alkoholu później zauważa to, co dzieje się z boku drogi. Dla porównania skali kar: za prędkość dostajesz mandat z taryfikatora, za alkohol trafiasz do sądu. Kwoty za prędkość zebraliśmy w artykule o limitach prędkości i mandatach.

Jak katalog pytań pyta o alkohol: ściąga na egzamin

Pułapka numer jeden to jednostki. 0,1 mg/dm3 w powietrzu odpowiada 0,2 promila we krwi, a 0,25 mg/dm3 to 0,5 promila. Jeśli pytanie podaje mg/dm3, przelicz w głowie na promile i dopiero odpowiadaj. Pułapka numer dwa: "po użyciu" to wykroczenie, "nietrzeźwość" to przestępstwo, a katalog lubi mieszać te dwa określenia w jednym pytaniu.

Wszystkie pytania z tego zakresu, razem z resztą katalogu Ministerstwa Infrastruktury, przećwiczysz na liście pytań egzaminacyjnych kategorii B. Rada praktyczna na życie po egzaminie: jeśli wieczorem planujesz choć jedno piwo, zostaw auto w domu jeszcze przed wyjściem, a nie dopiero rano.