Okres próbny dla młodych kierowców od września 2026: zasady i zakazy

Okres próbny obejmuje każdego, kto po raz pierwszy uzyskał prawo jazdy kat. B, i trwa 2 lata, a dla 17-latków 3 lata, nie dłużej niż do 20. urodzin. Nowe zasady stosuje się od 4 września 2026 r. W tym czasie jeździsz przy 0,0 promila, a za ponad 12 punktów karnych czeka cię szkolenie w ODTJ.

Od kiedy obowiązuje nowy okres próbny?

Zasady okresu próbnego zmieniła ustawa z 17 października 2025 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1676). Główna część tej nowelizacji weszła w życie 3 marca 2026 r. Rozdział o okresie próbnym stosuje się później, po upływie 6 miesięcy od tej daty, czyli od 4 września 2026 r.

Podstawą są art. 91-95 ustawy o kierujących pojazdami w nowym brzmieniu. Poniżej opisujemy wyłącznie zasady w tej wersji. Jeśli chcesz sprawdzić brzmienie przepisu, sięgnij do tekstu ustawy w Dzienniku Ustaw, nie do streszczeń.

Kogo dotyczy okres próbny?

Okres próbny obejmuje osobę, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B (art. 91 ust. 1). Wiek nie ma znaczenia. Liczy się to, że kategorię B masz po raz pierwszy.

Ustawa wskazuje jeszcze dwie sytuacje, w których okres próbny stosuje się ponownie (art. 91 ust. 3):

• po cofnięciu uprawnień kat. B w trakcie okresu próbnego albo po cofnięciu za ponowne przekroczenie 24 punktów lub jazdę mimo zatrzymania prawa jazdy (art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 5), gdy uprawnienia uzyskasz ponownie,
• po wymianie zagranicznego prawa jazdy na polskie, gdy od wydania zagranicznego dokumentu minęło mniej niż 2 lata.

Okres próbny nie dotyczy kategorii AM, A1, A2, A, B1 ani T. Jeśli masz od dawna kategorię A i dopiero teraz zdajesz na B, okres próbny obejmie cię jak każdego, kto B uzyskuje pierwszy raz.

Ile trwa: 2 lata czy 3 lata?

Przykład: zdajesz egzamin praktyczny 10 września 2026 r., a e-prawo jazdy pojawia się w mObywatelu po egzaminie. Okres próbny liczysz od 10 września 2026 r., nie od dnia odbioru plastikowego dokumentu (art. 91 ust. 2). Szczegóły tymczasowego dokumentu opisujemy w tekście o odbiorze prawa jazdy i e-prawie jazdy ważnym 30 dni.

Jeśli zdajesz jako 17-latek, okres próbny kończy się najpóźniej w dniu 20. urodzin. Do tego dochodzą osobne zasady dla niepełnoletnich: jazda tylko po Polsce do 18. urodzin i 6 miesięcy z pasażerem-opiekunem. Zebraliśmy je w artykule o prawie jazdy kat. B od 17 lat.

Jakie zakazy obowiązują w okresie próbnym?

Najważniejszy zakaz dotyczy alkoholu. W okresie próbnym prowadzisz wyłącznie przy 0,0 promila alkoholu we krwi i 0,0 mg w 1 dm3 wydychanego powietrza (art. 91 ust. 4). Ten sam przepis wymaga 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu. Ogólny próg 0,2 promila, o który pyta oficjalny katalog w pytaniu 8417, w okresie próbnym nie ma zastosowania.

Kierowca, który nie ukończył 18 lat, ma przy kierowaniu pojazdem samochodowym innym niż czterokołowiec dodatkowe ograniczenia (art. 91 ust. 5):

• nie przewozi osób poniżej 18 lat, chyba że w aucie jedzie pasażer spełniający warunki z art. 8a ust. 2 (ukończone 25 lat, kat. B nieprzerwanie od co najmniej 5 lat, bez zakazu prowadzenia w ostatnich 5 latach, trzeźwy),
• nie wykonuje transportu drogowego rzeczy,
• nie pracuje jako kierowca taksówki ani w przewozie okazjonalnym.

Po 18. urodzinach te trzy ograniczenia znikają. Zakaz alkoholu zostaje do końca okresu próbnego. Za złamanie któregokolwiek z tych zakazów policja zatrzymuje prawo jazdy (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. f Prawa o ruchu drogowym), a starosta cofa uprawnienia (art. 103 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami).

Czy są osobne limity prędkości i zielony listek?

Nie. W ustawie w brzmieniu stosowanym od września 2026 nie ma osobnych limitów prędkości dla młodych kierowców ani obowiązku oznaczania auta zielonym listkiem. Obowiązują cię ogólne limity, takie same jak dla każdego kierowcy.

Skąd rozbieżność z tym, co czytasz w sieci? Wcześniejsze brzmienie przepisów o okresie próbnym oraz część mediów, m.in. Gazeta Prawna w tekście o zmianach od 4 września 2026 r., opisują limity 50 km/h w obszarze zabudowanym, 80 km/h poza nim i 100 km/h na autostradzie i drodze ekspresowej dwujezdniowej. W tekście ustawy opublikowanym w Dz.U. 2025 poz. 1676 takich limitów nie ma. Podobnie z zielonym listkiem: możesz go nakleić, ale przepis w nowym brzmieniu tego nie nakazuje.

Co z tego wynika w praktyce? Jedziesz zgodnie z ogólnymi limitami i znakami. Przekroczenie prędkości kosztuje cię tyle samo, co każdego innego kierowcę, ale punkty karne w okresie próbnym mają ostrzejsze konsekwencje, o czym niżej.

Co grozi za punkty karne i wykroczenia w okresie próbnym?

Szkolenie w ODTJ po przekroczeniu 12 punktów to 1 godzina ćwiczeń praktycznych z zakresu zagrożeń w ruchu drogowym. Opłata wynosi maksymalnie 500 zł (stan na wrzesień 2026, art. 94). Masz na nie 12 miesięcy od dnia naruszenia. Informacja o przekroczeniu 12 punktów trafia też do mObywatela (art. 91 ust. 9).

Katalog wykroczeń, które liczą się do przedłużenia okresu próbnego, jest w art. 92 ust. 5. Obejmuje m.in. art. 86, 86b, 87, 92a § 2, 92b, 97a i 98 Kodeksu wykroczeń oraz art. 90, 92 i 97 tego kodeksu, gdy naruszenie polega na nieustąpieniu pierwszeństwa albo dotyczy sygnałów i znaków pierwszeństwa. Art. 86 kw to spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Przedłużenie okresu próbnego o 2 lata orzeka starosta. Do tego kieruje cię na badanie psychologiczne i kurs reedukacyjny (art. 98a ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2). Trzecie wykroczenie z katalogu albo przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji kończy się utratą uprawnień. Po ich ponownym uzyskaniu okres próbny zaczyna się od nowa (art. 91 ust. 3).

Osobno działa ogólny system punktów karnych: limit 24 punktów dla kierowców ze stażem powyżej roku oraz 20 punktów w pierwszym roku po wydaniu pierwszego prawa jazdy. Jak liczy się punkty, kiedy się kasują i ile kosztuje kurs zmniejszający, opisujemy w artykule o punktach karnych i utracie prawa jazdy.

Jak sprawdzić swój status i punkty?

1. Otwórz mObywatel i wejdź w mPrawo jazdy. Zobaczysz tam podgląd punktów karnych. Tam też pojawi się informacja o przekroczeniu 12 punktów.
2. Policz datę końca okresu próbnego: dzień wydania dokumentu (albo dzień zdania egzaminu przy e-prawie jazdy) plus 2 lata, a dla 17-latka plus 3 lata, nie dalej niż 20. urodziny.
3. Jeśli miałeś kolizję albo mandat z katalogu z art. 92 ust. 5, czekaj na pismo ze starostwa. To starosta decyduje o przedłużeniu okresu próbnego i skierowaniu na badania oraz kurs.
4. Punkty możesz też sprawdzić na komisariacie: ustnie bezpłatnie, zaświadczenie kosztuje 17 zł (stan na wrzesień 2026).

Jak przejść okres próbny bez komplikacji?

Dwa lata to dużo czasu na drobne błędy, a dwa prawomocne wykroczenia z katalogu wystarczą do przedłużenia. Po każdej stłuczce sprawdź, z jakiego artykułu Kodeksu wykroczeń dostałeś mandat, bo od tego zależy, czy liczy się do limitu z art. 92.

Trzymaj się trzech prostych nawyków. Zero alkoholu przed jazdą, także "jednego piwa", bo w okresie próbnym każdy wynik powyżej 0,0 to naruszenie. Prędkość według znaków, bo punkty za prędkość szybko sumują się do 12. I zapisuj daty: dzień zdania egzaminu i dzień odbioru dokumentu, żeby wiedzieć, kiedy okres próbny się kończy.