Kategorie prawa jazdy: wiek, uprawnienia i pojazdy (tabela 2026)

W Polsce jest 16 kategorii prawa jazdy, od AM do D+E, oraz pozwolenie na tramwaj. Najniższy próg to 14 lat (AM), kategorię B zdobędziesz od 17 lat, a autobus z kategorią D od 24 lat. Wiek, pojazdy i wyjątki, jak niższy próg przy kwalifikacji wstępnej, ustala ustawa o kierujących pojazdami.

Tabela: kategorie prawa jazdy, pojazdy i minimalny wiek

Kategorie i minimalny wiek określa ustawa o kierujących pojazdami (art. 6 i art. 8). Tabela pokazuje stan na wrzesień 2026, po nowelizacji, która obniżyła wiek dla kategorii B. Masy podajemy jako DMC (dopuszczalna masa całkowita), chyba że zaznaczono inaczej.

Poza tym ustawa wyznacza wiek dla pojazdów bez prawa jazdy: rower od 10 lat, hulajnoga elektryczna i urządzenie transportu osobistego od 13 lat.

Co zmieniło się od 3 marca 2026

Najważniejsza zmiana to kategoria B od 17 lat. Wprowadziła ją ustawa z 17 października 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1676). Prawo jazdy zdobyte przed osiemnastką ma jednak ograniczenia z art. 8a: do 18. urodzin jeździsz tylko po Polsce, a przez 6 miesięcy, przy kierowaniu pojazdem samochodowym innym niż czterokołowiec, wyłącznie z pasażerem-opiekunem, który ma co najmniej 25 lat i kategorię B od 5 lat. Terminy kursu, zgody rodzica i okres próbny dla 17-latków opisuje osobny poradnik o prawie jazdy przed 18. urodzinami.

Ta sama nowelizacja podniosła wiek dla hulajnogi elektrycznej z 10 do 13 lat. Progi z art. 8 dla pozostałych kategorii zostały bez zmian; od 3 września 2026 zmieniły się natomiast obniżone progi z art. 9 dla kierowców zawodowych (D, D1).

Kurs na każdą kategorię możesz zacząć 3 miesiące przed osiągnięciem wymaganego wieku, a egzamin zdawać miesiąc przed. Poniżej 18 lat potrzebujesz pisemnej zgody rodzica albo opiekuna.

Które kategorie zawierają się w innych

Nie musisz zdawać osobnego egzaminu na motorower, jeśli masz samochodowe prawo jazdy. Art. 6 ustawy wskazuje, które uprawnienia zawierają się w wyższych:

Zasada jest prosta: wyższa kategoria w tej samej grupie obejmuje niższą. Działa to jednak tylko w obrębie grupy. Kategoria B nie daje A1 ani B1 nie zastępuje B. Czterokołowiec inny niż lekki wymaga kategorii B1 albo wyższej, o co pyta pytanie egzaminacyjne z katalogu.

Co dodatkowo daje kategoria B w Polsce

Kategoria B to najpopularniejsza kategoria, więc ustawodawca dołożył do niej uprawnienia ważne tylko na terytorium Polski (art. 6 ust. 3):

1. Ciągnik rolniczy i pojazd wolnobieżny, także z przyczepą lekką.
2. Motocykl do 125 cm3, do 11 kW i do 0,1 kW/kg albo motocykl trójkołowy, jeśli masz kategorię B co najmniej 3 lata.
3. Pojazd samochodowy na paliwa alternatywne o DMC powyżej 3,5 t do 4250 kg, jeśli nadwyżka masy wynika z napędu, jest wpisana w dowodzie rejestracyjnym i masz kategorię B co najmniej 2 lata.

Do tego dochodzą przyczepy. Lekka (do 750 kg) jedzie z każdym B. Cięższa też, jeśli DMC zespołu nie przekracza 4250 kg, ale powyżej 3,5 t zespołu potrzebujesz kodu 96 po dodatkowym egzaminie praktycznym. Szczegóły z przykładami zebraliśmy w artykule co można prowadzić z kategorią B, a progi mas przyczep w tekście o przyczepie z kategorią B, kodzie 96 i B+E.

Kategoria A: 24 lata albo 20 lat po A2

Na motocykl bez ograniczeń mocy są dwie drogi. Pierwsza: czekasz do 24 lat i zdajesz od razu kategorię A. Druga, stopniowa: A1 od 16 lat, A2 od 18 lat, a po co najmniej 2 latach z kategorią A2 zdajesz A już w wieku 20 lat.

Stopniowa ścieżka wymaga trzech egzaminów, ale pozwala jeździć motocyklem od szesnastego roku życia. Do tego posiadacz kategorii B po 3 latach może w Polsce prowadzić motocykl do 125 cm3 bez żadnego egzaminu, co dla części kierowców zastępuje A1.

Kategorie C i D: kwalifikacja wstępna i orzeczenie psychologiczne

Kategorie ciężarowe i autobusowe mają wyższe progi wieku: C, C+E, D1 i D1+E od 21 lat, D i D+E od 24 lat. Art. 9 ustawy obniża je dla osób z kwalifikacją wstępną (szkoleniem dla kierowców zawodowych): C i C+E od 18 lat, D i D+E od 21 lat. Od 3 września 2026 art. 9 w nowym brzmieniu zawiera też niższe progi przy przewozach krajowych: D i D+E od 20 lat przy przewozie w Polsce, a od 18 lat przy przewozie na liniach regularnych do 50 km; D1 i D1+E od 18 lat przy przewozie w Polsce.

Druga różnica to badania. Do profilu kandydata na kierowcę dla kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E potrzebujesz orzeczenia psychologicznego oprócz lekarskiego. Dla AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T orzeczenie psychologiczne nie jest wymagane. Badanie lekarskie kosztuje maksymalnie 200 zł (stan na wrzesień 2026); zakres i przebieg opisujemy w tekście o badaniach lekarskich na prawo jazdy.

Ile kosztuje egzamin na poszczególne kategorie

Opłaty egzaminacyjne ustala sejmik województwa, więc różnią się w kraju. Na Mazowszu od 1 stycznia 2026 obowiązują stawki z uchwały nr 179/25 Sejmiku Województwa Mazowieckiego (stan na wrzesień 2026):

W innych województwach kwoty są zbliżone. Sposoby zapisu, zwrot opłaty i zmianę terminu opisuje artykuł o opłatach za egzamin i zapisach przez info-kierowca.

Jak zdawać kilka kategorii naraz

Część teoretyczną możesz zdawać na kilka kategorii podczas jednego podejścia. Podstawowy egzamin trwa 25 minut, a za każdą kolejną kategorię system dolicza 25 minut. Dla każdej kategorii rozwiązujesz osobny zestaw 32 pytań (§ 20 ust. 3 rozporządzenia w sprawie egzaminowania). Osoba szkolona na A1 może przy tej samej okazji zdawać AM (art. 50 ust. 4).

Zdana teoria jest ważna bezterminowo i zwalnia z części teoretycznej kursu. Egzamin praktyczny odbywa się osobno, pojazdem właściwym dla danej kategorii.

Międzynarodowe prawo jazdy i wyjazd za granicę

Międzynarodowe prawo jazdy wydaje każdy starosta na wniosek, na podstawie krajowego dokumentu (art. 10 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami). Czy będzie ci potrzebne, sprawdź przed wyjazdem w przepisach kraju docelowego.

Dwie rzeczy nie działają poza Polską: dodatkowe uprawnienia z kategorii B (ciągnik, motocykl 125 po 3 latach, pojazd do 4250 kg na paliwa alternatywne) oraz prawo jazdy kategorii B zdobyte w wieku 17 lat, które do 18. urodzin obowiązuje wyłącznie w kraju.

Od której kategorii zacząć

Wybierz kategorię pod pojazd, którym naprawdę będziesz jeździć, a nie pod najniższy próg wieku. Jeśli celem jest samochód, kategoria B od 17 lat daje też motorower, a po 3 latach lekki motocykl. Nastolatek, który chce jeździć wcześniej, ma kategorię AM od 14 lat.

Teoria dla każdej kategorii wygląda tak samo: 32 pytania, 25 minut, próg 68 z 74 punktów. Różni się tylko pula pytań specjalistycznych, dlatego ćwicz na egzaminie próbnym dla swojej kategorii: kat. B, kat. A, kat. C albo kat. AM. Praktyczna wskazówka: odejmij od minimalnego wieku 3 miesiące i tego dnia zapisz się na kurs, a PKK i badanie lekarskie załatw jeszcze wcześniej.