Badania lekarskie na prawo jazdy: kto, gdzie, ile kosztują

Badanie lekarskie na prawo jazdy kosztuje maksymalnie 200 zł, tyle wynosi limit z ustawy o kierujących pojazdami. Musi je przejść każdy kandydat, przed założeniem PKK, u lekarza uprawnionego do badań kierowców, wpisanego do ewidencji marszałka województwa. Na kategorię B nie potrzebujesz orzeczenia psychologicznego.

Kto musi przejść badanie lekarskie

Badaniu podlega każdy, kto ubiega się o uprawnienie do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym albo tramwajem (art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami). Dotyczy to kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T i wszystkich wyższych. Bez orzeczenia urząd nie założy profilu kandydata, a szkoła jazdy nie może cię szkolić (art. 22).

Badanie robisz na samym początku drogi, przed wizytą w urzędzie. Orzeczenie jest jednym z dokumentów, które składasz razem z wnioskiem o Profil Kandydata na Kierowcę.

Na badanie trafiają też inne grupy: kierowcy przedłużający ważność prawa jazdy wydanego na czas określony, osoby ubiegające się o przywrócenie uprawnień cofniętych ze względu na stan zdrowia oraz kierowcy, którzy prowadzili po alkoholu (art. 75 ust. 1 pkt 2-4). Kursanta dotyczy pierwszy przypadek.

Kto może badać kandydatów na kierowców

Orzeczenie wyda tylko uprawniony lekarz, czyli lekarz wpisany do ewidencji prowadzonej przez marszałka województwa (art. 77). Ustawa wymaga od niego co najmniej 5 lat stażu w zawodzie i specjalizacji z medycyny transportu lub medycyny pracy albo innej specjalizacji uzupełnionej szkoleniem z badań kierowców. Lekarz rodzinny bez tego wpisu nie może wystawić orzeczenia, nawet jeśli zna twój stan zdrowia od lat.

Jak znaleźć takiego lekarza:

1. Zapytaj w szkole jazdy. OSK zwykle współpracują z lekarzami, którzy badają kierowców.
2. Poszukaj przychodni medycyny pracy w swojej miejscowości.
3. Sprawdź, czy na orzeczeniu znajdzie się numer wpisu do ewidencji uprawnionych lekarzy. Bez niego urząd może odrzucić dokument.

Ile kosztuje badanie lekarskie na prawo jazdy

Za badanie zapłacisz maksymalnie 200 zł. Tę górną granicę ustala ustawa o kierujących pojazdami (art. 79a w tekście jednolitym z 2025 r.): lekarz nie może pobrać więcej, może natomiast mniej. Badanie odbywa się na koszt osoby badanej (art. 76 ust. 2), więc szkoła jazdy ani urząd nie zwracają tej kwoty.

Cenniki w praktyce trzymają się limitu. Rankomat w zestawieniu kosztów prawa jazdy z sierpnia 2026 podaje 200 zł jako standardową stawkę (stan na wrzesień 2026). Ten sam limit obowiązuje przy ponownym badaniu, gdy odwołujesz się od orzeczenia.

Jak te kwoty składają się na pełny rachunek, opisujemy w artykule ile kosztuje prawo jazdy w 2026.

Jak wygląda badanie krok po kroku

Przebieg badania reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 grudnia 2022 r. Wygląda to tak:

1. Lekarz sprawdza twoją tożsamość. Bez dokumentu nie może przeprowadzić badania (§ 2 rozporządzenia).
2. Wypełniasz oświadczenie o stanie zdrowia w formie ankiety. Odpowiadasz „tak” lub „nie” na pytania o leczenie, przyjmowane leki i przebyte choroby: m.in. nadciśnienie, choroby serca, cukrzycę, padaczkę, omdlenia, urazy głowy, kłopoty ze wzrokiem i słuchem, choroby psychiczne. Ankietę składasz pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 78 ustawy), więc nie ukrywaj choroby.
3. Lekarz bada wzrok i słuch, ocenia układ ruchu, układ krążenia i oddechowy, układ nerwowy, stan psychiczny, objawy nadużywania alkoholu oraz wpływ leków, które przyjmujesz (§ 4 rozporządzenia). Przy cukrzycy uwzględnia wynik badania poziomu glikemii.
4. Jeśli coś wymaga wyjaśnienia, lekarz może skierować cię na konsultację do specjalisty lub psychologa albo zlecić badania pomocnicze (art. 79 ust. 1 ustawy).
5. Po badaniu dostajesz oryginał orzeczenia lekarskiego. Kopia zostaje w dokumentacji lekarza (§ 7).

Jedno badanie obejmuje wszystkie kategorie, o które ubiegasz się naraz (§ 9). Jeśli planujesz B i A2 w tym samym czasie, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem.

Czy potrzebne jest orzeczenie psychologiczne

Dla kategorii B: nie. Ustawa wyłącza z obowiązku badań psychologicznych kandydatów na kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T (art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b). Orzeczenie psychologiczne dołączasz do wniosku dopiero przy kategoriach ciężarowych i autobusowych.

Wyjątek: lekarz w trakcie badania na kategorię B może skierować cię na konsultację u psychologa, jeśli uzna to za potrzebne do oceny stanu zdrowia. To konsultacja w ramach badania lekarskiego, a nie osobne orzeczenie psychologiczne. Zestawienie wieku i uprawnień znajdziesz w tabeli kategorii prawa jazdy.

Co zawiera orzeczenie lekarskie

Lekarz stwierdza brak albo istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w grupie kategorii: osobno dla AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T, osobno dla C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E, osobno dla tramwaju. Orzeczenie może zawierać ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia (art. 79 ust. 3 ustawy):

• termin ważności uprawnienia, czyli orzeczenie terminowe z datą następnego badania;
• pojazdy, którymi możesz kierować, ich wyposażenie, oznakowanie lub przystosowanie;
• specjalne wymagania wobec kierującego.

Ograniczenia lekarz zapisuje kodami i subkodami określonymi w przepisach o prawie jazdy. Typowy przykład to wymóg jazdy w okularach lub soczewkach.

Jeśli nie zgadzasz się z orzeczeniem, masz 14 dni od jego otrzymania na wniosek o ponowne badanie. Składasz go za pośrednictwem lekarza, który wydał orzeczenie, a badanie przeprowadza wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Ponowne badanie jest płatne (do 200 zł), a orzeczenie po nim jest ostateczne.

Okulary i soczewki: co z wadą wzroku

Wada wzroku nie zamyka drogi do prawa jazdy. Dla kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T rozporządzenie wymaga obuocznej ostrości wzroku co najmniej 0,5 po korekcji. Korekcja okularowa i soczewkami kontaktowymi jest dopuszczona bez ograniczeń, pod warunkiem dobrej tolerancji i adaptacji. Rozpoznawanie barw w tej grupie kategorii nie jest wymagane, więc daltonizm nie przeszkadza przy kategorii B. Poziome pole widzenia ma wynosić co najmniej 120 stopni.

Jeśli bez okularów nie osiągasz wymaganej ostrości, lekarz wpisze do orzeczenia ograniczenie z kodem. Oznacza to obowiązek jazdy w okularach lub soczewkach, a nie odmowę. Na badanie weź okulary albo załóż soczewki, w których jeździsz na co dzień.

Cukrzyca, padaczka i choroby przewlekłe

Rozporządzenie osobno opisuje badanie przy chorobach układu krążenia, padaczce, bezdechu sennym i cukrzycy (załączniki nr 5-8). Choroba przewlekła nie oznacza automatycznie przeciwwskazania. Lekarz ocenia rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów i zagrożenie dla ruchu, jakie może powstać podczas jazdy (§ 4 ust. 2).

Przy chorobie przewlekłej lekarz może skorzystać z art. 79 ust. 1: skierować cię na konsultację do lekarza specjalisty albo zlecić badania pomocnicze. Wynik konsultacji decyduje, czy orzeczenie będzie bezterminowe, terminowe czy negatywne.

Szczegółowe kryteria medyczne zostawiamy lekarzowi. Twoja rola to uczciwie wypełnić ankietę i przynieść dokumentację leczenia, bo dzięki niej lekarz może ocenić chorobę bez odsyłania cię po dodatkowe zaświadczenia.

Co zabrać na badanie

• Dowód osobisty lub paszport. Bez dokumentu lekarz nie zacznie badania.
• Okulary lub soczewki, jeśli ich używasz.
• Dokumentację chorób przewlekłych: wypisy, wyniki, listę leków, opinię lekarza prowadzącego.
• Pieniądze na opłatę (do 200 zł); zapytaj wcześniej, czy gabinet przyjmuje kartę.
• Informację, o jakie kategorie się ubiegasz, bo jedno badanie może objąć kilka z nich.

Ile trwa badanie i co dalej

Przepisy nie określają czasu trwania wizyty. Przy braku problemów zdrowotnych ankieta, badanie wzroku i słuchu oraz rozmowa z lekarzem mieszczą się w jednej wizycie, a orzeczenie dostajesz po zakończeniu badania. Konsultacja u specjalisty wydłuża sprawę o czas oczekiwania na termin.

Z orzeczeniem w ręku:

1. Zrób kolorowe zdjęcie 35 x 45 mm.
2. Złóż wniosek o PKK w wydziale komunikacji według miejsca zamieszkania.
3. Z numerem PKK zapisz się na kurs albo od razu na egzamin teoretyczny w WORD.

Praktyczna wskazówka: nie odkładaj badania na koniec. Jeśli lekarz skieruje cię na konsultację, każdy tydzień zwłoki przesuwa założenie PKK, a więc i start kursu. Zrób badanie jako pierwszy krok, najlepiej w tym samym tygodniu, w którym decydujesz się na prawo jazdy.