Co można prowadzić z kategorią B: motocykl 125, przyczepa, ciągnik

Z kategorią B prowadzisz pojazd samochodowy o DMC do 3,5 t (bez autobusu i motocykla), także z przyczepą lekką do 750 kg, oraz motorower i czterokołowiec lekki. Tylko w Polsce dochodzą: ciągnik rolniczy, motocykl do 125 cm3 po 3 latach stażu i pojazd na paliwa alternatywne do 4250 kg po 2 latach.

Jaki pojazd obejmuje kategoria B

Podstawę znajdziesz w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o kierujących pojazdami. Kategoria B uprawnia do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu i motocykla. DMC odczytasz z dowodu rejestracyjnego.

W praktyce to samochód osobowy, auto dostawcze do 3,5 t albo mały kamper, o ile mieści się w tej masie. Liczy się DMC wpisana w dokumencie, nie to, ile pojazd waży w danej chwili.

Ile osób możesz przewozić? W katalogu pytań egzaminacyjnych jest o to pytanie nr 6391, a poprawna odpowiedź to 9 osób łącznie z kierowcą. Granica nie wynika z art. 6, tylko z definicji autobusu w Prawie o ruchu drogowym (art. 2 pkt 41): autobus to pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Autobusu z kategorią B nie poprowadzisz.

Czterokołowiec inny niż lekki (na przykład cięższy quad albo mikrosamochód) to w pytaniu nr 1864 pojazd na kategorię B1. Ponieważ czterokołowiec jest pojazdem samochodowym, mieści się też w kategorii B. Na egzaminie odpowiadaj zgodnie z katalogiem: kategoria B1 albo wyższa.

Przyczepa z kategorią B: trzy progi masy

Przyczepy to najczęstsze źródło pomyłek, dlatego mają osobny, szczegółowy artykuł o przyczepie lekkiej, kodzie 96 i kategorii B+E. Tu tylko skrót.

1. Przyczepa lekka, czyli o DMC do 750 kg (art. 2 pkt 51 Prawa o ruchu drogowym): ciągniesz ją z każdym prawem jazdy kategorii B, bez dodatkowych warunków.
2. Przyczepa inna niż lekka, gdy DMC całego zespołu (auto plus przyczepa) nie przekracza 3,5 t: wystarczy zwykła kategoria B. Potwierdza to pytanie nr 10093.
3. Przyczepa inna niż lekka, gdy DMC zespołu przekracza 3,5 t, ale nie 4250 kg: potrzebujesz zdanej części praktycznej egzaminu potwierdzonej wpisem kodu 96 (art. 6 ust. 2).

Powyżej 4250 kg zaczyna się kategoria B+E, w której przyczepa może mieć DMC do 3,5 t. Pytanie nr 6401 pokazuje typową pułapkę: samochód ciężarowy o DMC 2,5 t z przyczepą lekką jest w porządku, a zespół o łącznej DMC 4,5 t już nie.

Motocykl 125 z kategorią B po 3 latach

Jeśli masz kategorię B od co najmniej 3 lat, na terytorium Polski możesz kierować motocyklem o pojemności skokowej silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg (art. 6 ust. 3 pkt 4 lit. a). Ten sam przepis obejmuje motocykl trójkołowy. Skuter 125 to w rozumieniu przepisów motocykl, więc obowiązują go dokładnie te same warunki.

Staż liczysz od daty uzyskania kategorii B, którą masz wpisaną na dokumencie. Nie wpisujesz nic do prawa jazdy, uprawnienie wynika wprost z ustawy. Pytanie nr 10091 w katalogu dotyczy właśnie tej sytuacji i poprawna odpowiedź brzmi: tak.

Dwa zastrzeżenia. Po pierwsze, sprawdź moc i stosunek mocy do masy w dowodzie rejestracyjnym motocykla, sama pojemność 125 cm3 nie wystarczy. Po drugie, uprawnienie działa wyłącznie w Polsce, o czym więcej niżej.

Motorower i czterokołowiec lekki: kategoria AM w cenie

Każde prawo jazdy kategorii B obejmuje pojazdy kategorii AM (art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. d). Chodzi o motorower, czyli pojazd dwu- lub trójkołowy z silnikiem spalinowym do 50 cm3 albo elektrycznym do 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość do 45 km/h, oraz o czterokołowiec lekki o masie własnej do 350 kg i prędkości do 45 km/h.

Pytanie nr 10108 z katalogu pyta wprost, czy kategoria B uprawnia do kierowania motorowerem lub czterokołowcem lekkim. Odpowiedź: tak, bez ograniczeń co do obszaru. Jeśli interesuje Cię, jak wygląda ścieżka dla czternastolatka, przeczytaj o kategorii AM od 14 lat.

Ciągnik rolniczy i pojazd wolnobieżny: tylko w Polsce

Na terytorium Polski kategoria B uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym, pojazdem wolnobieżnym oraz zespołem złożonym z takiego pojazdu i przyczepy lekkiej (art. 6 ust. 3 pkt 1). Ciągnik z przyczepą cięższą niż lekka albo z dwiema przyczepami wymaga już kategorii T albo B+E.

Za granicą to uprawnienie nie działa. Pytanie nr 10090 w katalogu pyta, czy z kategorią B możesz kierować ciągnikiem rolniczym poza granicami państwa. Poprawna odpowiedź: nie.

Pojazd na paliwa alternatywne do 4250 kg

Art. 6 ust. 3 pkt 4 lit. b pozwala kierować pojazdem samochodowym zasilanym paliwami alternatywnymi o DMC powyżej 3,5 t, ale nie większej niż 4250 kg. Typowy przykład to elektryczny samochód dostawczy, w którym akumulatory podnoszą masę ponad zwykły limit.

Musisz spełnić trzy warunki naraz:

1. Przekroczenie 3,5 t wynika z zastosowania paliw alternatywnych, a nie z większego nadwozia czy ładowności.
2. Informacja o tym przekroczeniu jest odnotowana w dowodzie rejestracyjnym.
3. Masz kategorię B od co najmniej 2 lat.

To także uprawnienie krajowe, ważne wyłącznie w Polsce.

Czego nie poprowadzisz z kategorią B

Lista jest krótka, ale na egzaminie i na drodze kosztuje najwięcej:

• autobus, czyli pojazd na więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
• motocykl powyżej 125 cm3 albo mocniejszy niż 11 kW, a każdy motocykl przed upływem 3 lat stażu,
• pojazd samochodowy o DMC powyżej 3,5 t (poza wyjątkiem dla paliw alternatywnych),
• zespół pojazdów o DMC powyżej 4250 kg, a bez kodu 96 powyżej 3,5 t,
• ciągnik rolniczy z przyczepą inną niż lekka.

Pełne zestawienie wszystkich kategorii z wiekiem i pojazdami znajdziesz w tabeli kategorii prawa jazdy 2026.

Co działa za granicą, a co tylko w Polsce

Uprawnienia z art. 6 ust. 1 wynikają z samej kategorii i są honorowane tam, gdzie honorowane jest polskie prawo jazdy. Uprawnienia z art. 6 ust. 3 to polskie rozszerzenia, ważne wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jedno zastrzeżenie dla najmłodszych kierowców: prawo jazdy kategorii B uzyskane w wieku 17 lat jest do 18. urodzin ważne tylko w Polsce. Szczegóły opisuje artykuł o prawie jazdy przed 18. urodzinami.

Jak to wygląda na egzaminie teoretycznym

Pytania o zakres kategorii B trafiają do części specjalistycznej egzaminu. Są krótkie, ale wymagają znajomości liczb: 3,5 t, 750 kg, 4250 kg, 125 cm3, 3 lata, 9 osób. Katalog zawiera między innymi pytania nr 6391, 6401, 10090, 10091, 10093, 10108 i 1864.

Zanim zaczniesz rozwiązywać, obejrzyj pytanie nr 10091 o motocyklu 125 z kategorią B i zwróć uwagę na dystraktor z prędkością 30 km/h. Podobne fałszywe warunki ("tylko w terenie zabudowanym", "tylko poza obszarem zabudowanym") pojawiają się w kilku pytaniach z tej grupy. Zasada jest prosta: ustawa nie ogranicza tych uprawnień prędkością ani rodzajem obszaru, tylko masą, stażem i terytorium.

Przećwicz całą pulę w egzaminie próbnym kategorii B, a po każdym błędzie wróć do tabeli wyżej i sprawdź, który z trzech warunków (masa, staż, terytorium) pomyliłeś.